کانادا به گفت‌وگوهای بیش از ۵۰ کشور درباره گذار از سوخت‌های فسیلی پیوست

بیش از ۵۰ کشور از جمله کانادا این هفته برای گفت‌وگوهای سطح بالا درباره چگونگی دور شدن اقتصاد جهانی از نفت، گاز و زغال‌سنگ در سانتا مارتا، کلمبیا حاضر شده‌اند.

نشست دو روزه وزارتی هسته سیاسی اولین کنفرانس گذار از سوخت‌های فسیلی است که به‌صورت مشترک توسط کلمبیا و هلند میزبانی می‌شود. این نشست در حالی برگزار می‌شود که برخی دولت‌ها و فعالان اقلیم از این‌که سال‌ها مذاکرات اقلیمی سازمان ملل به‌طور مستقیم یا سریع کافی درباره تولید سوخت‌های فسیلی پیش نرفته‌اند، ابراز ناخرسندی کرده‌اند؛ در حالی که نفت، گاز و زغال‌سنگ همچنان موتورهای اصلی گرمایش جهانی هستند.

هدف این گردهمایی پیش بردن برنامه‌ریزی است، نه تولید توافق‌های الزام‌آور. سازمان‌دهندگان آن را راهی برای ایجاد تحرک سیاسی در بین کشورهایی که مایل به تسریع گذار خارج از روند رسمی سازمان ملل هستند توصیف می‌کنند، پیش از مذاکرات اقلیمی جهانی آینده که انتظار می‌رود تأمین مالی و جدول‌های زمانی در آن‌ها همچنان موضوعات دشواری باقی بمانند.

چرا این گفت‌وگوها اهمیت دارد

سؤال محوری دیگر فقط این نیست که آیا کشورها باید از سوخت‌های فسیلی گذار کنند یا نه، بلکه این است که چگونه باید هزینه آن را پرداخت کنند، این گذار چقدر سریع امکان‌پذیر است و چه چیزی جایگزین سیستم‌های انرژی‌ای می‌شود که بسیاری از اقتصادها هنوز به آن‌ها وابسته‌اند.

استینتجه ون فلدهوفر، وزیر سیاست اقلیمی و رشد سبز هلند، این گذار را هم مسئله‌ای مرتبط با اقلیم و هم امنیت دانست. «نتیجه‌گیری اجتناب‌ناپذیر است: ما باید از سوخت‌های فسیلی عبور کنیم — نه فقط چون برای اقلیم خوب است، بلکه چون استقلال و امنیت انرژی‌مان را تقویت می‌کند.» او گفت.

بحث‌ها بر تأمین مالی برای کشورهای در حال توسعه متمرکز بوده است، کشورهایی که اغلب با هزینه‌های بالای استقراض و دسترسی محدود به سرمایه مواجه‌اند. شرکت‌کنندگان همچنین درباره بازارهای کربن، یارانه‌های دولتی و چگونگی اجتناب از تکرار الگوهای استفاده از زمین و استخراج منابع که به جوامع آسیب رسانده‌اند، بحث و تبادل نظر کرده‌اند.

نقش پیچیده کانادا

حضور کانادا قابل توجه است زیرا طبق گزارش CBC، بزرگ‌ترین تولیدکننده نفت و گاز حاضر در کنفرانس است. مدافعان محیط زیست از مشارکت اتاوا استقبال کردند اما به تنشی اشاره کردند که بین شرکت در یک اجلاس درباره حذف سوخت‌های فسیلی و اقدامات داخلی اخیر وجود دارد، از جمله تصویب گسترش گاز طبیعی مایع‌شده و ایجاد صندوق ثروت ملی که می‌تواند از پروژه‌های نفت و گاز که به‌عنوان منافع ملی قلمداد می‌شوند حمایت کند.

José Bravo، مدیر اجرایی Just Transition Alliance، هشدار داد که جزئیات هر گذاری اهمیت خواهد داشت، به‌ویژه اگر راه‌حل‌های موقت انرژی بارهای زیست‌محیطی جدیدی ایجاد کنند. او نگرانی‌هایی درباره نیروی هسته‌ای و تأثیرات استخراج اورانیوم بر برخی جوامع مطرح کرد.

کلمبیا موضوع را پیش می‌کشد

رئیس‌جمهور کلمبیا، گوستاوو پِترو، در روز افتتاحیه هشدار داد که آینده آمازون با بحران اقلیمی گره خورده است و گفت که بدون جنگل بارانی «به نقطه‌ای غیرقابل بازگشت می‌رسیم.» او همچنین استدلال کرد که گفت‌وگوهای اقلیمی سازمان ملل ناکافی بوده و خواستار اقدام گسترده‌تری فراتر از دولت‌ها شد.

خود کلمبیا چالش را نشان می‌دهد. پترُو متعهد شده است اکتشافات جدید نفت و گاز را متوقف کند و کشور را به‌سمت اقتصادی پس از سوخت‌های فسیلی هدایت کند، در حالی که کشور همچنان تا حد زیادی به صادرات نفت و زغال‌سنگ وابسته است. بیرون از کنفرانس، اعضای یک اتحادیه کارگری معدن علیه پترُو و این رویداد اعتراض کردند.

تووالو، کشوری جزیره‌ای کم‌ارتفاع در جنوب اقیانوس آرام که به‌دلیل افزایش سطح دریاها بسیار آسیب‌پذیر تلقی می‌شود، قرار است میزبان کنفرانس بعدی درباره گذار از سوخت‌های فسیلی باشد. این یعنی گفت‌وگوهای سانتا مارتا را باید به‌عنوان گامی در تلاشی سیاسی طولانی‌تر در نظر گرفت: آزمونی برای اینکه آیا کشورها می‌توانند توافق کلی درباره عبور از سوخت‌های فسیلی را به برنامه‌های عملی، تأمین مالی و ضرب‌الاجل تبدیل کنند.