رژیم غذایی پُرنمک ممکن است پیری رگ‌ها را تسریع کند، مطالعه نشان می‌دهد

پژوهشی پیش‌بالینی جدید نشان می‌دهد رژیم غذایی پُرنمک ممکن است با تحریک سیگنال‌های ایمنی موجب پیری زودرس رگ‌ها شود و مکانیزمی احتمالی به ارتباط سدیم با خطرات قلبی اضافه کند.

رژیم غذایی پُرنمک ممکن است بیش از افزایش فشار خون آسیب‌زا باشد: پژوهشی پیش‌بالینی جدید نشان می‌دهد مصرف بیش از حد سدیم می‌تواند سیستم ایمنی را وادار به ارسال سیگنال‌هایی کند که رگ‌های خونی را زودرس پیر می‌کنند.

این مطالعه که اخیراً در Journal of the American Heart Association منتشر شد، موش‌هایی را که رژیم پُرنمک داشتند بررسی کرد و کاهش سریع عملکرد سرخرگ‌های کوچک که به تنظیم جریان خون کمک می‌کنند را یافت. بر اساس یک بیانیه خبری که در گزارش به آن استناد شده، پس از چهار هفته مصرف بالای سدیم این رگ‌ها تا حد زیادی توانایی خود در شل شدن را از دست دادند.

این یافته‌ها یک توضیح زیست‌شناختی احتمالی به پیوند دیرینه بین مصرف بیش از حد نمک و خطرات قلبی عروقی اضافه می‌کند. اما کار هنوز در مراحل اولیه است: این مطالعه روی موش‌ها انجام شد و پژوهشگران تأیید نکرده‌اند که آیا همان فرایند عامل اصلی پیری عروقی در انسان‌ها است یا نه.

دانشمندان دانشگاه University of South Alabama دریافتند سلول‌هایی که دیواره رگ‌های خونی موش‌ها را می‌پوشاند، وارد سنسانس سلولی شده بودند؛ حالتی که اغلب به‌عنوان پیری زودرس سلولی توصیف می‌شود. در این حالت، سلول‌ها از تقسیم بازمی‌ایستند و می‌توانند سیگنال‌های التهابی منتشر کنند که ممکن است به بافت‌های اطراف آسیب برساند.

با این حال، وقتی پژوهشگران سلول‌های رگ خونی را به‌طور مستقیم در ظرف آزمایشگاهی در معرض نمک قرار دادند، سلول‌ها همان اثرات زیان‌بار را نشان ندادند. این نتیجه نشان داد که آسیب مستقیماً ناشی از عمل نمک روی پوشش رگ نیست، بلکه ناشی از فرایند دیگری در بدن است.

پژوهشگران یک مظنون احتمالی را شناسایی کردند: اینترلوکین-16، یا IL-16، مولکول پیام‌رسان سیستم ایمنی. مطالعه نشان می‌دهد مصرف بیش از حد نمک ممکن است سلول‌های ایمنی را به آزادسازی IL-16 وادارد که سپس به‌نظر می‌رسد سلول‌های رگ خونی را به سوی پیری زودرس سوق می‌دهد.

وقتی آن سلول‌ها پیر می‌شوند، اکسید نیتریک کمتری تولید می‌کنند، گازی که به گشاد شدن و حفظ انعطاف‌پذیری شریان‌ها کمک می‌کند. کاهش اکسید نیتریک می‌تواند باعث شود رگ‌ها نسبت به نیازهای متغیر جریان خون در بدن کمتر پاسخگو باشند.

تیم تحقیق همچنین بررسی کرد آیا می‌توان آسیب را معکوس کرد یا نه. با استفاده از navitoclax، یک داروی سرطان‌درمانی در طبقه‌ای از درمان‌های تجربی معروف به سنولیتیک‌ها، پژوهشگران توانستند سلول‌های پیر و بی‌کارکرد را در موش‌های تغذیه‌شده با نمک پاک کنند و عملکرد عروق را تقریباً به حالت طبیعی بازگردانند، طبق گزارش.

این یافته به این معنی نیست که این دارو برای درمان پیری عروقی ناشی از رژیم غذایی آماده است. پژوهشگران هشدار دادند که انتقال نتایج از مدل‌های حیوانی به درمان انسان همچنان یک مانع بزرگ است. داروهای سنولیتیک مانند navitoclax هنوز از نظر ایمنی تحت مطالعه‌اند و آزمایش‌های قبلی نتایج متناقضی درباره تأثیر آنها بر پلاک شریانی نشان داده‌اند.

فعلاً این مطالعه به یک مسیر ایمنی بالقوه اشاره می‌کند که مصرف بالای سدیم را به کاهش سلامت عروقی مرتبط می‌سازد — و بر نیاز به تحقیقات بیشتر برای تعیین اینکه آیا همان سازوکار در انسان فعال است، تأکید دارد.